İş kazası haritası: En çok ölüm mü, en yüksek oran mı? Önceliği hangi gösterge belirlemeli?

T24'te 19 Ekim'de yayımlanan bir habere göre Türkiye'nin iş kazası haritasında en çok ölüm İstanbul'da, en yüksek ölüm oranı ise Iğdır'da görülüyor. Haber, aynı tabloya iki farklı bakışın mümkün olduğunu gösteriyor. Mutlak sayı, kaybedilen hayatların çokluğunu anlatıyor. Oran ise çalışan başına düşen riski öne çıkarıyor.

Birinci yaklaşıma göre kaynaklar en çok ölümün yaşandığı büyük sanayi ve inşaat merkezlerine yönlendirilmeli. Denetim, eğitim ve kampanya oraya gittiğinde etkilenen insan sayısı da en yüksek olur.

İkinci yaklaşıma göre asıl alarm, oranın yüksek olduğu illerde çalmalı. Küçük bir ilde çalışan bir işçinin ölme ihtimali büyük şehirdekinden fazlaysa, orada sistemsel bir boşluk var demektir. Bu boşluk; denetim yetersizliği, kayıt dışılık ya da İSG profesyoneline erişimin zorluğu olabilir. Ayrıca küçük nüfuslu illerde birkaç olay bile oranı ciddi biçimde oynatabiliyor. Bu da tek yıllık verilerle hüküm vermeyi zorlaştırıyor.

Sahadaki profesyoneller için mesele sadece istatistik değil. Bir OSGB'nin, bir uzmanın ya da bir hekimin hizmet verdiği bölgenin risk profili; ziyaret sıklığından ücrete kadar birçok kararı etkileyebilir.

Sizce politika ve denetim önceliği mutlak sayıya mı, orana mı göre belirlenmeli? Çalıştığınız ilde bu haritada gördüğünüz tablo, sahada yaşadıklarınızla örtüşüyor mu?